Chcesz zakończyć spór bez wyroku?
Mediacja pozwala zakończyć spór szybciej i taniej niż proces sądowy - na warunkach, które ustalacie sami. Sprawdź, jak przebiega i jak pełnomocnik może chronić Twoje interesy.
Bezpłatna wstępna analiza sprawy →Czym jest mediacja sądowa?
Mediacja sądowa to postępowanie, do którego kieruje strony sąd rozpoznający ich sprawę. Sąd może zaproponować mediację na każdym etapie postępowania - również już po pierwszej rozprawie. Udział w mediacji jest dobrowolny: każda ze stron może odmówić lub wycofać się w dowolnym momencie, bez podawania przyczyny.
Mediacja sądowa nie oznacza, że sprawa trafi do innego sądu, ani że dotychczasowe postępowanie zostaje umorzone. Jest to dodatkowa ścieżka - prowadzona równocześnie lub zamiast rozprawy - która daje stronom szansę na samodzielne uregulowanie sporu.
Mediacja sprawdza się m.in. w sprawach rozwodowych oraz majątkowych, w tym przy podziale majątku.
Podstawa prawna: art. 183(1)-183(15) Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd może skierować strony do mediacji z urzędu lub na wniosek strony - na każdym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy.
Jak dochodzi do skierowania na mediację?
Sąd kieruje strony do mediacji mocą postanowienia sądowego. Dzieje się to najczęściej w jeden z poniższych sposobów:
- Sąd z własnej inicjatywy (z urzędu) - jeśli uzna, że charakter sprawy rokuje szanse na porozumienie.
- Na wniosek jednej ze stron - strona lub jej pełnomocnik może złożyć wniosek o skierowanie do mediacji na piśmie lub ustnie do protokołu na rozprawie.
- Za zgodą obu stron - kiedy obie strony wyrażą wolę podjęcia mediacji.
Po wydaniu postanowienia sąd wyznacza mediatora (chyba że strony zgodnie wybierają innego) i zawiesza postępowanie na czas mediacji - zazwyczaj na okres do trzech miesięcy, z możliwością przedłużenia.
Kim jest mediator i jak zostaje wybrany?
Mediator to osoba bezstronna, która pomaga stronom w komunikacji i poszukiwaniu porozumienia. Nie jest to sędzia, nie rozstrzyga sporu ani nie ocenia, kto ma rację. Mediator zachowuje tajemnicę co do przebiegu mediacji.
W mediacji sądowej mediator może zostać wyznaczony na dwa sposoby:
- Przez sąd - z listy stałych mediatorów sądowych prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego (wg właściwości miejscowej sądu sporu).
- Przez strony - jeśli obie strony zgodnie wskazały konkretną osobę lub ośrodek mediacyjny, sąd uwzględnia ten wybór.
Jak przebiega postępowanie mediacyjne?
Etap 1 - Kontakt mediatora ze stronami
Po wyznaczeniu mediator niezwłocznie kontaktuje się z obiema stronami w celu ustalenia terminu i miejsca spotkania. Mediacja może odbywać się w siedzibie mediatora, w ośrodku mediacyjnym lub - za zgodą stron - w formie zdalnej (online).
Etap 2 - Ugoda lub brak porozumienia
Jeśli strony osiągną porozumienie, mediator sporządza protokół z mediacji, do którego dołącza treść ugody podpisanej przez strony. Następnie protokół jest przedkładany sądowi.
Jeśli mediacja nie przyniesie rezultatu, postępowanie sądowe jest kontynuowane. Żadne oświadczenia złożone w toku mediacji nie mogą być wykorzystane jako dowód w sprawie sądowej.
Etap 3 - Zatwierdzenie ugody przez sąd
Ugoda zawarta przed mediatorem wymaga zatwierdzenia przez sąd. Sąd odmawia zatwierdzenia ugody wyłącznie wtedy, gdy ugoda jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. Ugoda zatwierdzona przez sąd ma moc prawną równorzędną z wyrokiem sądowym - można na jej podstawie prowadzić postępowanie egzekucyjne.
Nie wiesz, czy mediacja jest korzystna w Twojej sprawie? Napisz do nas - wstępna analiza jest bezpłatna.
Skontaktuj się →Czas trwania i koszty
Czas trwania: sąd zawiesza postępowanie na czas mediacji, zazwyczaj do 3 miesięcy.
Wynagrodzenie mediatora: w mediacji sądowej obowiązują stawki wynagrodzenia mediatorów określone w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 r. Stawki są uzależnione od wartości przedmiotu sporu lub charakteru sprawy (sprawy niemajątkowe). Koszty mediacji obciążają zazwyczaj strony po połowie, chyba że strony postanowią inaczej.
Zwrot opłaty sądowej: jeśli sprawa zakończy się ugodą zawartą przed mediatorem lub sądem, sąd zwróci stronie, która zapłaciła opłatę sądową, trzy czwarte tej opłaty (75%).
Najważniejsze cechy mediacji sądowej
Dobrowolność
Możesz odmówić mediacji lub wycofać się w każdej chwili. Odmowa nie jest traktowana przez sąd jako działanie na Twoją niekorzyść.
Poufność
Cały przebieg mediacji objęty jest tajemnicą. Mediator nie może być powołany na świadka w procesie. Oświadczenia stron z mediacji nie są dowodem w sprawie sądowej.
Bezstronność mediatora
Mediator nie reprezentuje żadnej ze stron i nie wydaje orzeczeń. Jeśli masz wątpliwości co do bezstronności mediatora, możesz wnioskować o jego zmianę.
Zawieszenie procesu
Na czas mediacji sąd zawiesza postępowanie - dotychczasowe działania procesowe pozostają w mocy.
Moc ugody
Ugoda zatwierdzona przez sąd ma taką samą moc jak wyrok - można ją egzekwować komorniczo.
Rola pełnomocnika w mediacji sądowej
Obecność pełnomocnika profesjonalnego w trakcie mediacji nie jest obowiązkowa, jednak jest wysoce wskazana, ponieważ:
- ocenia, czy skierowanie sprawy do mediacji jest korzystne w Twojej sytuacji procesowej i czy warto wyrazić zgodę,
- przygotowuje Cię do spotkań mediacyjnych - pomaga zidentyfikować priorytety i granice ustępstw,
- uczestniczy w sesjach mediacyjnych jako Twój pełnomocnik, dbając o Twoje interesy,
- weryfikuje treść ugody przed jej podpisaniem - sprawdza, czy jest kompletna, wykonalna i nie zawiera postanowień niekorzystnych dla Ciebie,
- reprezentuje Cię przed sądem w postępowaniu o zatwierdzenie ugody.
Rozważasz mediację? Sprawdź, czy to dobre rozwiązanie w Twojej sprawie
Pomagamy ocenić, czy mediacja jest korzystna w Twojej sytuacji, przygotowujemy do spotkań i reprezentujemy Cię na każdym etapie - aż po zatwierdzenie ugody przez sąd.
Bezpłatna wstępna analiza sprawy →lub zadzwoń: +48 510 244 071Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.