W piątek 17 lipca 2026 r. prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (dalej: ustawa frankowa). To rządowy projekt przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości w odpowiedzi na masowy napływ spraw frankowych do sądów. Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw — do dnia publikacji tego artykułu ogłoszenie jeszcze nie nastąpiło, w praktyce oznacza to więc najpewniej początek sierpnia 2026 r.
Ustawa jest opisywana w mediach w dwóch skrajnych wersjach: jako „przełom dla frankowiczów" albo jako regulacja „faworyzująca banki". Żadna z tych narracji nie oddaje jej treści. Ustawa frankowa nie zmienia zasad oceny, czy umowa kredytu jest ważna — zmienia natomiast sposób prowadzenia samego postępowania sądowego, i to w kilku punktach istotnych dla każdego kredytobiorcy.
Wstrzymanie spłaty rat z mocy prawa
Najważniejsza zmiana dotyczy rat kredytu. Zgodnie z ustawą obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany z chwilą doręczenia Bankowi pozwu o ustalenie nieważności umowy — automatycznie, z mocy samego prawa, aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Nie trzeba już składać wniosku o zabezpieczenie ani czekać na postanowienie Sądu, a Bank nie może zaskarżyć wstrzymania zażaleniem, bo żadne orzeczenie w tym przedmiocie nie zapada.
W okresie wstrzymania Bank nie może wypowiedzieć umowy kredytu ani uznać, że kredytobiorca narusza jej warunki. Nie może też przekazać informacji o zaległości do Biura Informacji Kredytowej, biur informacji gospodarczej ani innych rejestrów — a wpisy dokonane wcześniej ma obowiązek usunąć lub zaktualizować. Kredytobiorca zachowuje przy tym możliwość dobrowolnego dokonywania wpłat, których Bank nie może odmówić przyjęcia. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy suma dotychczasowych wpłat nie osiągnęła jeszcze kwoty wypłaconego kapitału.
Ustawa obejmie również sprawy będące już w toku. Jeżeli pozew został doręczony Bankowi przed wejściem przepisów w życie, wstrzymanie spłaty nastąpi z dniem ich wejścia w życie, a toczące się postępowania zabezpieczające i zażalenia w tym przedmiocie zostaną umorzone z mocy prawa.
Szybsze procedury w obu instancjach
Drugi filar ustawy to usprawnienie samego procesu. Zasadą stanie się rozpoznawanie spraw frankowych na posiedzeniach niejawnych — także w postępowaniu apelacyjnym. Świadkowie będą mogli być przesłuchiwani zdalnie, a strony będą mogły składać zeznania na piśmie. Postępowania umarzane po cofnięciu pozwu lub apelacji będą mogli kończyć referendarze sądowi, co odciąży sędziów.
Skala problemu jest znaczna: według danych Ministerstwa Sprawiedliwości za I kwartał 2026 r. sprawy frankowe stanowią około 25 proc. wszystkich oczekujących spraw cywilnych w sądach okręgowych oraz aż 70 proc. spraw oczekujących w sądach apelacyjnych.
Rozliczenie roszczeń w jednym postępowaniu
Trzecia zmiana dotyczy wzajemnych rozliczeń po ewentualnym ustaleniu nieważności umowy. Ustawa wydłuża Bankowi termin na wniesienie powództwa wzajemnego — o zwrot wypłaconego kapitału — aż do zamknięcia rozprawy przed Sądem pierwszej instancji, a przy rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym do wydania wyroku. Dzięki temu roszczenia kredytobiorcy i Banku mogą zostać rozliczone w jednym postępowaniu, zamiast w dwóch odrębnych procesach. Warto odnotować, że w toku prac sejmowych wykreślono szczególne przepisy o potrąceniu — zastosowanie znajdą ogólne zasady Kodeksu cywilnego.
Kogo ustawa obejmuje, a kogo nie
Ustawa dotyczy spraw konsumenckich związanych z kredytami i pożyczkami hipotecznymi denominowanymi lub indeksowanymi do franka szwajcarskiego, w tym umów przekształconych aneksem w kredyt waloryzowany do CHF. Stosuje się ją także do spraw z udziałem spadkobierców konsumenta, osób, które przystąpiły do długu lub go poręczyły, oraz osób ponoszących odpowiedzialność rzeczową. Nie obejmuje natomiast kredytów powiązanych z innymi walutami — przede wszystkim euro i dolarem amerykańskim.
Oceny nowych przepisów są podzielone. Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumenta dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska wskazuje, że bez ustawy rozpoznanie tysięcy oczekujących spraw trwałoby dwukrotnie dłużej. Część pełnomocników kredytobiorców, cytowanych przez „Rzeczpospolitą", ocenia jednak, że ustawa usprawnia procedury, ale nie rozwiązuje najpoważniejszego problemu, jakim pozostaje przewlekłość postępowań apelacyjnych.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeżeli dopiero rozważasz pozew przeciwko Bankowi, po wejściu ustawy w życie od chwili doręczenia pozwu nie będziesz mieć obowiązku spłacania kolejnych rat — bez odrębnego wniosku i bez ryzyka wpisu do rejestrów dłużników. Jeżeli Twoja sprawa już się toczy, wstrzymanie spłaty nastąpi z dniem wejścia przepisów w życie. W obu sytuacjach punktem wyjścia pozostaje jednak analiza samej umowy kredytu — ustawa nie przesądza o jej nieważności ani o wyniku sprawy o unieważnienie kredytu CHF, a każda umowa wymaga indywidualnej analizy.
FAQ
Czy ustawa frankowa unieważnia kredyty CHF?
Nie. Ustawa nie zmienia zasad oceny ważności umowy kredytu — o nieważności nadal rozstrzyga Sąd na podstawie dotychczasowych przepisów i orzecznictwa. Ustawa zmienia sposób prowadzenia postępowania: wstrzymuje spłatę rat, upraszcza procedury i porządkuje rozliczenia.
Od kiedy przestanę płacić raty po złożeniu pozwu?
Obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany z chwilą doręczenia pozwu Bankowi — nie samego złożenia pozwu w Sądzie — i trwa do prawomocnego zakończenia postępowania. Następuje to z mocy prawa, bez wniosku o zabezpieczenie i bez decyzji Sądu.
Mam już sprawę w toku. Czy ustawa mnie obejmie?
Tak. Jeżeli pozew został doręczony Bankowi przed wejściem ustawy w życie, wstrzymanie spłaty rat nastąpi z dniem wejścia przepisów w życie, a toczące się postępowanie zabezpieczające zostanie umorzone z mocy prawa.
Czy w czasie wstrzymania spłaty Bank może zgłosić mnie do BIK?
Nie. W okresie wstrzymania Bank nie może przekazywać informacji o braku spłaty do Biura Informacji Kredytowej ani biur informacji gospodarczej, nie może wypowiedzieć umowy kredytu, a wcześniejsze wpisy ma obowiązek usunąć lub zaktualizować. Jeżeli wpisy pojawiły się jeszcze przed wniesieniem pozwu, Bank ma miesiąc od doręczenia pozwu na powiadomienie tych rejestrów.
Czy ustawa dotyczy kredytów w euro lub dolarach?
Nie. Ustawa obejmuje wyłącznie kredyty i pożyczki hipoteczne denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego. Kredytobiorcy w euro i innych walutach mogą dochodzić roszczeń na zasadach ogólnych.
Skontaktuj się z kancelarią po bezpłatną wstępną analizę swojej umowy kredytu CHF. → kontakt z kancelarią
Iwona Nowak, radca prawny, OIRP Warszawa nr WA-13210
Stan prawny i stan wiedzy na 18 lipca 2026 r.
Czytaj więcej w serii o CHF
- Wyrok TSUE Kuszycka (C-767/24) a przedawnienie kredytu CHF — co zmienia najnowsze orzeczenie z grudnia 2025 r.
- Spłaciłeś kredyt we frankach — czy nadal możesz pozwać bank? — przedawnienie roszczeń konsumenta, ochrona po wykonaniu umowy
Potrzebujesz indywidualnej analizy umowy? Sprawdź, jak kancelaria prowadzi sprawy o unieważnienie kredytu CHF.