Stan prawny: 15 czerwca 2026 r.
Tysiące osób, które kilka lub kilkanaście lat temu spłaciły kredyt indeksowany lub denominowany do franka szwajcarskiego (CHF), nadal sądzi, że temat jest dla nich zamknięty. To nieprawda. Spłata umowy nie wygasza roszczeń konsumenta wobec banku - pod warunkiem, że umowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne).
Według danych przytoczonych przez „Bankier.pl" w analizie raportów kwartalnych banków za I kwartał 2026 r., w napływających do sądów pozwach frankowych w mBanku zdecydowaną przewagę mają już kredyty spłacone. Punkt kulminacyjny fali frankowiczów mamy za sobą - ale w tej grupie dopiero teraz aktywizują się klienci, którzy uznali, że spłata kredytu definitywnie zamyka temat.
Spłata kredytu nie zamyka drogi do sądu
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 16 marca 2023 r. (sprawa C-6/22) jednoznacznie potwierdził, że ochrona przyznana konsumentom przez dyrektywę 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nie kończy się wraz z wykonaniem umowy. Obowiązuje również na etapie wzajemnych rozliczeń po stwierdzeniu nieważności.
Jeżeli sąd uzna umowę kredytu za nieważną, konsument może żądać zwrotu wszystkiego, co świadczył na rzecz banku: rat kapitałowych, odsetek, prowizji, składek ubezpieczeniowych powiązanych z umową. Bank odrębnie może żądać zwrotu wypłaconego kapitału. Sąd Najwyższy w uchwale z 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21), wydanej w składzie siedmiu sędziów z mocą zasady prawnej, potwierdził tzw. teorię dwóch kondykcji - roszczenia stron umowy kredytu są niezależne.
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) zamknęła dalsze wątpliwości kredytobiorców. Sąd Najwyższy potwierdził, że bankowi nie przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z kapitału ani sądowa waloryzacja świadczeń.
Przedawnienie - od kiedy biegnie?
To najczęstsza obawa byłych frankowiczów: „spłaciłem 8 lat temu, czy nie jest za późno?".
Termin przedawnienia roszczeń majątkowych konsumenta wynosi 6 lat (przed 9 lipca 2018 r. - 10 lat). Kluczowe pytanie brzmi jednak: od kiedy biegnie?
TSUE w wyroku z 10 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych od C-776/19 do C-782/19 (BNP Paribas Personal Finance) wskazał, że termin przedawnienia roszczenia konsumenta o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków nie może rozpocząć biegu, zanim konsument nie poweźmie wiedzy o ich abuzywnym charakterze. W zdecydowanej większości rozstrzygnięć polskich sądów ta linia jest stosowana.
Należy jednak wspomnieć, iż część Sądów wiąże moment powzięcia wiedzy przez konsumenta z głośnymi orzeczeniami - np. wyrokiem TSUE w sprawie Dziubak z 3 października 2019 r. (C-260/18) - uznając, że od końca 2019 r. wiedza o wadliwości umów frankowych była powszechnie dostępna w mediach. Zatem każda sprawa wymaga indywidualnej analizy daty, od której biegnie przedawnienie.
Co zmienia ustawa frankowa z maja 2026 r.?
Sejm 29 maja 2026 r. uchwalił tzw. ustawę frankową (ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego, druk sejmowy nr 1758). Ustawa jest obecnie procedowana w Senacie; jej ostateczna treść może się jeszcze zmienić.
Najgłośniejsze rozwiązanie - automatyczne zawieszenie obowiązku spłaty rat z chwilą doręczenia pozwu bankowi - z definicji nie dotyczy osób, które kredyt już spłaciły, gdyż nie ma rat do zawieszenia.
Co może mieć znaczenie dla byłego frankowicza: usprawnienia proceduralne (rozpoznawanie spraw na posiedzeniach niejawnych, zeznania pisemne, zdalne przesłuchania) mogą skrócić czas oczekiwania na wyrok. To zmiana proceduralna, nie merytoryczna.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeżeli spłaciłeś kredyt indeksowany lub denominowany do CHF:
- masz prawo dochodzić zwrotu świadczeń, niezależnie od tego, czy spłata kredytu nastąpiła zgodnie z harmonogramem czy wcześniej,
- termin przedawnienia liczy się od momentu, gdy dowiedziałeś się o wadliwości umowy - nie od chwili spłaty ostatniej raty,
- bankowi nie należy się wynagrodzenie za korzystanie z udostępnionego kapitału.
Każda umowa wymaga indywidualnej analizy treści, a kluczowe znaczenie ma moment zawarcia umowy kredytowej. Najlepszym krokiem jest kontakt z radcą prawnym i przedstawienie umowy kredytowej do oceny.
Kancelaria Iwona Nowak oferuje bezpłatną wstępną analizę umowy kredytu CHF. Skontaktuj się: tel. +48 510 244 071, ul. Pelcowizna 19/7, 03-391 Warszawa.
Najczęstsze pytania
Spłaciłem kredyt 10 lat temu - czy nie jest za późno na pozew?
Nie. Termin przedawnienia roszczenia konsumenta zaczyna biec dopiero od chwili powzięcia wiedzy o abuzywności klauzul w umowie (TSUE C-776/19). W każdej sprawie Sąd winien ustalić tę datę indywidualnie.
Czy muszę najpierw uzyskać wyrok stwierdzający nieważność umowy?
W sprawach o spłacony kredyt wystarcza powództwo o zapłatę - sąd przesłankowo bada nieważność umowy kredytowej wobec wykonania zobowiązania po stronie konsumenta.
Czy bank może żądać ode mnie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału?
Nie. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) wykluczyła taką podstawę roszczenia. Linia ta potwierdzona została też wcześniej w wyroku TSUE z 15 czerwca 2023 r. (C-520/21).
Czy mogę liczyć na ugodę z bankiem przy spłaconym kredycie?
Banki nie prowadzą formalnych programów ugód dla osób, które już spłaciły kredyt - według doniesień prasowych („Bankier.pl") niektóre instytucje są jednak gotowe negocjować po wpłynięciu pozwu do sądu. Stanowisko zależy od banku i konkretnej sprawy.
Jakie dokumenty będą potrzebne?
Co do zasady: umowa kredytu wraz z aneksami, historia spłat rat kapitałowo odsetkowych, zaświadczenie banku o całkowitej spłacie kredytu. Każda sprawa jest indywidualna - najlepiej skontaktować się z kancelarią, która wskaże dokładny zakres dokumentacji.
Czytaj więcej w serii o CHF
- Kredyt CHF po rozwodzie — samodzielny pozew — możesz pozwać bank bez zgody byłego małżonka, rozliczenie świadczeń i aneks o przejęciu długu
- Wyrok TSUE Kuszycka (C-767/24) a przedawnienie kredytu CHF — co zmienia najnowsze orzeczenie z grudnia 2025 r.
Potrzebujesz indywidualnej analizy umowy? Sprawdź, jak kancelaria prowadzi sprawy o unieważnienie kredytu CHF.