Sprawa kancelarii

Bank mówił: kredyt walutowy. Sąd uznał inaczej – Pekao (III C 2058/26)

Iwona Nowak, radca prawny22 listopada 2026 · 6 minut czytania

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w wyroku z 29 października 2026 r., sygn. akt III C 2058/26, uznał, że umowa kredytu budowlano-hipotecznego z 2003 r., w której kwotę kredytu określono w CHF, a spłatę zastrzeżono we frankach, nie była umową kredytu walutowego. O kwalifikacji przesądził wniosek kredytowy: wynikało z niego, że zamiarem stron było udzielenie kredytu w złotych. W chwili publikacji tego wpisu wyrok jest nieprawomocny.

Umowa z 2003 r.: kwota w CHF, wypłata w złotych

Kredytobiorcy zawarli w styczniu 2003 r. z HypoVereinsbank Bankiem Hipotecznym S.A. (poprzednikiem prawnym Banku Pekao S.A.) umowę kredytu na dokończenie budowy domu jednorodzinnego w Warszawie. Kwotę kredytu określono na 96 000 CHF. Umowa przewidywała wypłatę „w walucie kredytu”, a „na żądanie Kredytobiorcy” w złotych, według kursu kupna z tabeli banku. Spłata miała następować w walucie kredytu.

W praktyce bank wypłacił wszystkie cztery transze w złotych, łącznie 263 608,65 zł, po ustalonych przez siebie kursach. Kredytobiorcy nie otrzymali ani jednego franka. Kredyt został spłacony w 2014 r., a pozew o zapłatę wniesiono w 2026 r.

Kredytobiorcy nigdy nie mieli rachunku walutowego. Umowa takiego rachunku zresztą nie przewidywała: nakładała obowiązek „posiadania rachunku ROR lub innego rachunku bankowego przez cały okres kredytowania i utrzymania zlecenia stałego na regulowanie spłat kredytu z tego rachunku”. Spłata miała więc następować z osobistego rachunku w złotych, przy czym umowa nie określała kursu, po jakim bank przeliczał wpłacane złote na franki.

Bank: „to był kredyt walutowy”. Sąd: decyduje wniosek kredytowy

Bank twierdził, że skoro umowa określała kwotę kredytu w CHF, dopuszczała wypłatę w walucie kredytu i przewidywała spłatę we frankach, kredytobiorcy zaciągnęli kredyt walutowy. Wypłata w złotych miała być jedynie ich wyborem.

Sąd tego stanowiska nie podzielił i ocenił zamiar stron na podstawie wniosku kredytowego. Wniosek złożono na formularzu banku za pośrednictwem doradcy. Potrzebę finansową określono w nim w części zatytułowanej „Określenie potrzeb finansowych i ustalenie kwoty finansowania (w PLN)” na 250 000 zł. Wniosek nie zawierał żadnej kwoty we frankach, a walutę CHF wpisano w części „Proponowane przez doradcę klienta warunki kredytowania”. Kwota 96 000 CHF z umowy była więc jedynie przeliczeniem złotowej potrzeby kredytobiorców.

Wyrok w zgodzie z orzecznictwem Sądu Najwyższego

Rozstrzygnięcie wpisuje się w linię Sądu Najwyższego, który wiąże walutę kredytu z jego celem i potrzebą kredytobiorcy. W wyroku z 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, SN wskazał:

„Jeżeli uwzględni się znany i akceptowany przez obie strony cel kredytu, sposób jego przedstawienia pozwanemu we wniosku kredytowym złożonym przez powoda, ale też sposób przekazania przez pozwanego powodowi środków pieniężnych, o które wnioskował, to nie sposób jest poprzestać na stwierdzeniu, że strony umówiły się o kredyt w wysokości 757.650 CHF.”

Zastrzeżenie w umowie wypłaty „w walucie kredytu” i spłaty w CHF tego nie zmienia. W wyroku z 7 lutego 2024 r., II CSKP 1259/22, dotyczącym umowy „kredytu dewizowego mieszkaniowego”, SN stwierdził: „Warto zaznaczyć, że nie jest dopuszczalne uznanie, że tego rodzaju kredyt od początku należy traktować jak kredyt walutowy, którego przedmiotem była ustalona kwota w walucie obcej. Przyjęcie takiego założenia byłoby sprzeczne z umową, w której wyraźnie przewidziano wypłatę kwoty kredytu w złotych.”

Teza banku obraca się przeciwko niemu

O kredycie walutowym można mówić tylko wtedy, gdy kredytobiorca ma wobec banku roszczenie o wypłatę waluty obcej. Sąd Najwyższy w wyroku II CSKP 405/22 wyjaśnił, że w kredycie walutowym „roszczenie kredytobiorcy w stosunku do kredytodawcy opiewa na walutę obcą, tj. kredytobiorca może żądać od kredytodawcy wypłaty kwoty kredytu w walucie obcej”, a w kredycie denominowanym brak takiego roszczenia „jest konsekwencją braku gospodarczej potrzeby uzyskania przez kredytobiorcę waluty obcej, z czego zdaje sobie sprawę kredytodawca”.

Kredytobiorcy w tej sprawie nie potrzebowali franków, nie mieli rachunku walutowego i od początku wnioskowali o złote. Jeżeli jednak przyjąć wersję banku, że przedmiotem jego świadczenia było 96 000 CHF, to bank tego świadczenia nigdy nie spełnił, bowiem wypłacił wyłącznie złote. Na tę konsekwencję wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2024 r., II CSKP 1259/22: „Ponadto uznanie kredytu za walutowy oznaczałoby, że brak wypłaty w walucie obcej jest równoznaczny z brakiem wypłaty kwoty kredytu w ogóle, natomiast faktycznie spełnione świadczenie banku w złotych powinno zostać uznane za nienależne. W takim przypadku sytuacja byłaby zbliżona w praktyce do tej, która powstała w razie przyjęcia nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej (zob. wyrok SN z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22).”

Tak samo SN w wyroku z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 656/22. Bank stoi więc przed wyborem bez wyjścia: albo kredyt był denominowany – i wtedy klauzula kursowa jest niedozwolona, a umowa upada – albo był walutowy, a wtedy bank w ogóle nie wykonał umowy, a wypłacone złote są świadczeniem nienależnym. W obu przypadkach strony rozliczają się według przepisów o nienależnym świadczeniu.

Co z tego wynika dla kredytobiorców

  • Nazwa umowy i waluta w jej treści nie przesądzają sprawy. Liczy się to, na co kredyt był potrzebny, o co kredytobiorca wnioskował i w jakiej walucie bank faktycznie wypłacił pieniądze.
  • Warto odszukać wniosek kredytowy. To często najmocniejszy dowód – jeżeli potrzebę określono w złotych, przeczy on tezie banku o kredycie walutowym. Bank powinien wydać jego kopię na żądanie kredytobiorcy.
  • Spłata kredytu nie zamyka drogi do Sądu. Roszczeń można dochodzić także po całkowitej spłacie, nawet wiele lat później.

Masz kredyt we frankach, także już spłacony?

Opisz swoją sprawę

Najczęstsze pytania

Czym kredyt walutowy różni się od kredytu denominowanego?

O kredycie walutowym można mówić tylko wtedy, gdy kredytobiorca ma wobec banku roszczenie o wypłatę waluty obcej. W kredycie denominowanym takiego roszczenia nie ma, bo kredytobiorca nie potrzebuje waluty obcej, a bank o tym wie.

Umowa przewidywała wypłatę „w walucie kredytu”. Czy to przesądza, że kredyt był walutowy?

Nie przesądza. W opisanej sprawie umowa dopuszczała wypłatę w walucie kredytu, ale bank wypłacił wszystkie transze w złotych, a kredytobiorcy od początku wnioskowali o złote. Sąd ocenił zamiar stron na podstawie wniosku kredytowego.

Kredyt został spłacony wiele lat temu. Czy Sąd zajmie się taką sprawą?

W opisanej sprawie kredyt został spłacony w 2014 r., a pozew o zapłatę wniesiono w 2026 r. Sąd rozpoznał sprawę i wydał wyrok.

Przeczytam Twoją umowę i powiem, jakie widzę możliwości. Bezpłatna wstępna ocena sprawy – bez zobowiązań.

Iwona Nowak, radca prawny, OIRP Warszawa nr WA-13210

Stan prawny na 22 listopada 2026 r.

Rozstrzygnięcia w tej sprawie

  1. ISąd zasądził zwrot nadpłatSąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, III Wydział Cywilny, 29 października 2026III C 2058/26 →

Czytaj więcej w serii o CHF

Potrzebujesz indywidualnej analizy umowy? Sprawdź, jak kancelaria prowadzi sprawy o unieważnienie kredytu CHF.